ChatGPT uznany za wyszukiwarkę. Nowe obowiązki pod DSA

Komisja Europejska dokonała przełomowej klasyfikacji. ChatGPT, popularny chatbot od OpenAI, został oficjalnie uznany za bardzo dużą wyszukiwarkę online (VLOSE) w rozumieniu aktu o usługach cyfrowych (DSA). To pierwszy przypadek, gdy unijny regulator zastosował przepisy DSA wobec systemu AI generującego odpowiedzi, a nie wobec tradycyjnej platformy internetowej. Decyzja zapadła po tym, gdy w lipcu Komisja zapowiedziała, że zamierza działać szybko – i dotrzymała słowa.

Mechanizm kwalifikacji okazał się prosty. DSA obejmuje usługi z ponad 45 milionami aktywnych użytkowników miesięcznie w UE. ChatGPT zgłosił 159 milionów użytkowników w okresie od października 2025 do marca 2026. Dla porównania, Reddit (57,2 mln) i Roblox (ok. 48 mln) również przekroczyły próg, ale ich zasięg jest znacznie mniejszy. Klasyfikacja dotyczy konkretnych podmiotów prawnych: OpenAI Ireland Limited, Reddit Netherlands B.V. oraz Roblox Corporation.

Dlaczego chatbot został wyszukiwarką?

Najbardziej kontrowersyjny aspekt decyzji to potraktowanie ChatGPT jako wyszukiwarki. System, który generuje odpowiedzi w formie prozy, został objęty tymi samymi regulacjami co usługi porządkujące i kierujące użytkowników do treści w sieci. To istotne rozróżnienie, ponieważ DSA nakłada różne obowiązki w zależności od typu usługi.

Komisja zdecydowała się zastosować wobec ChatGPT obowiązki związane z wyszukiwarkami, mimo że system nie przeszukuje ani nie rankinguje stron internetowych w tradycyjnym sensie. Zamiast tego generuje odpowiedzi, co rodzi pytania o to, jak powstają te odpowiedzi, jakie ryzyka tworzą i jak można je oceniać. To nowatorskie podejście może stać się precedensem dla innych systemów AI.

Jakie obowiązki nakłada DSA na OpenAI?

Sama klasyfikacja nie wprowadza nowych przepisów, ale włącza firmy do reżimu zgodności, który wymaga corocznych ocen ryzyka systemowego. Zakres tych ocen obejmuje:

nielegalne treści
ochronę małoletnich
dobrostan fizyczny i psychiczny
prawa podstawowe
procesy wyborcze
bezpieczeństwo publiczne

Firmy będą musiały poddać się niezależnym audytom oraz zapewnić dostęp do danych dla regulatorów i zweryfikowanych badaczy. To właśnie kwestia dostępu do danych od dawna budzi najwięcej kontrowersji w kontekście dużych platform – zwłaszcza gdy badacze wnioskują o informacje, które firmy uznają za wrażliwe handlowo.

Te nowe klasyfikacje oznaczają, że ChatGPT, Reddit i Roblox będą teraz podlegać wyższym standardom kontroli i odpowiedzialności.

– powiedziała Henna Virkkunen, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej ds. suwerenności technologicznej, bezpieczeństwa i demokracji. Firmy mają cztery miesiące na dostosowanie się do wymogów, co oznacza termin na koniec listopada. Za poważne naruszenia DSA przewiduje kary do 6% globalnego rocznego obrotu firmy.

Co to oznacza dla poszczególnych platform?

Roblox i ochrona najmłodszych

Dla Roblox wymogi dotyczące małoletnich są szczególnie istotne. Znaczna część użytkowników platformy to dzieci i nastolatki. Firma będzie musiała formalnie oceniać i ograniczać ryzyka dla ich bezpieczeństwa i dobrostanu, a te działania zostaną poddane niezależnemu audytowi.

ChatGPT i ryzyka systemowe

OpenAI stoi przed innym wyzwaniem. Ocena ryzyka będzie musiała uwzględniać zagrożenia systemowe związane z procesami wyborczymi i bezpieczeństwem publicznym. Dla ogólnego systemu AI, używanego zarówno do codziennych pytań, jak i do informacji politycznych, oznacza to przełożenie szerokich obaw o wpływ AI na ludzi na skalę masową na konkretne, mierzalne i audytowalne ryzyka.

Reddit i biznes danych

Reddit, najmniejszy z trzech podmiotów pod względem liczby użytkowników, hostuje ogromną ilość publicznych dyskusji. Platforma stała się cennym źródłem danych dla firm AI. Przez ostatnie dwa lata Reddit przekształcał dostęp do treści w model licencyjny, co sprawia, że relacje z deweloperami AI są coraz ważniejszą częścią jego modelu komercyjnego.

Szerszy kontekst europejskiego egzekwowania przepisów

Decyzja zapada w momencie, gdy europejskie egzekwowanie przepisów technologicznych staje się coraz bardziej aktywne na wielu frontach. Polska zwróciła się do Komisji o nałożenie na Meta kary w wysokości 250 milionów euro za oszukańcze reklamy. Komisja przygotowuje również osobne środki, które miałyby zobowiązać Google do otwarcia Androida na konkurencyjne asystenty AI w ramach aktu o rynkach cyfrowych (DMA).

Żadna z trzech firm nie zakwestionowała publicznie klasyfikacji. Mogą się od niej odwołać, choć postawiłoby to je w nietypowej sytuacji – spieranie się z klasyfikacją opartą głównie na danych o liczbie użytkowników, które same zgłosiły.

Szersze znaczenie tej decyzji polega na tym, że DSA wykracza obecnie daleko poza sieci społecznościowe i platformy treści, z którymi był pierwotnie kojarzony. W jednym ogłoszeniu Komisja objęła chatbot, forum internetowe i platformę intensywnie używaną przez dzieci tym samym poziomym ramom regulacyjnym – mimo że usługi te tworzą bardzo różne rodzaje ryzyka. Praktyczny test nastąpi w listopadzie, kiedy przypadną pierwsze oceny ryzyka. Dla OpenAI kluczowe pytanie brzmi, czy ramy zaprojektowane dla tradycyjnych platform online mogą sensownie uwzględnić system, który generuje informacje, zamiast po prostu je hostować lub dystrybuować.