Ukraińskie firmy z sektora obronnego, hartowane w ogniu realnych walk, stają się globalnymi pionierami w dziedzinie technologii dronów. Kolejnym przykładem jest kijowska spółka The Fourth Law (TFL), która pozyskała właśnie nowe finansowanie od amerykańskiego giganta Axon, znanego z rozwiązań technologicznych dla służb publicznych. Inwestycja, której dokładnej wysokości nie ujawniono, ma zostać przeznaczona na prace badawczo-rozwojowe nad zaawansowanymi systemami autonomii. Ich celem jest skuteczniejsze zwalczanie dronów uderzeniowych, takich jak rosyjsko-irańskie Shahedy, oraz ochrona miast i kluczowej infrastruktury.
Autonomia rodem z frontu: jak AI wspiera ukraińskich operatorów
Założona w 2023 roku firma The Fourth Law specjalizuje się w tworzeniu systemów autonomicznych napędzanych sztuczną inteligencją dla bezzałogowych statków powietrznych (UAV). Jej technologie są już używane przez ponad 50 ukraińskich jednostek wojskowych na różnych odcinkach frontu. Flagowymi produktami są dron Lupynis-10-TFL-1 oraz moduł autonomiczny TFL-1.
Mnożnik skuteczności na polu walki
Kluczową wartością dodaną rozwiązań TFL jest radykalne zwiększenie efektywności misji. Według informacji firmy, jej technologia zapewniająca autonomię pierwszego poziomu potrafi zwiększyć wskaźnik sukcesu misji dronów FPV (sterowanych z perspektywy pierwszej osoby) od dwóch do czterech razy. Co istotne, ten wzrost możliwości wiąże się z umiarkowanym wzrostem kosztów – moduł podnosi cenę jednostkową drona o około 10%.
Uniwersalność i integracja z różnymi platformami
Siłą technologii The Fourth Law jest jej elastyczność. Systemy AI nie są ograniczone do własnych, zamkniętych platform producenta. Moduły autonomiczne firmy zintegrowano z dziesiątkami dronów od różnych producentów zewnętrznych. Mogą one działać na różnych konstrukcjach powietrznych, stacjach kontroli naziemnej i architekturach łączności. Takie otwarte podejście pozwala na szybkie wdrażanie zaawansowanych możliwości AI w istniejących systemach.
TFL-AntiShahed: sztuczna inteligencja na krawędzi sieci przeciwko dronom-samobójcom
Najnowszym produktem ukraińskiej firmy jest moduł o nazwie TFL-AntiShahed. Przeznaczony jest dla dronów przechwytujących i wykorzystuje tzw. Edge AI. Oznacza to, że algorytmy sztucznej inteligencji działają bezpośrednio na urządzeniu (na „krawędzi” sieci), bez konieczności przesyłania danych do chmury. Dzięki temu system jest niezwykle szybki – potrafi wykryć i podświetlić cele, takie jak drony Shahed czy Geran, w czasie krótszym niż ten, którego potrzebuje ludzkie oko na reakcję.
Rozwój tego typu rozwiązań ma kluczowe znaczenie w kontekście przedłużających się rosyjskich ataków powietrznych, których celem jest ukraińska infrastruktura energetyczna oraz ośrodki miejskie. Zwiększenie wskaźników przechwyceń to priorytet dla obrony przeciwlotniczej.
Milepost dla ukraińskiej defence tech i globalne perspektywy
Dla założyciela i dyrektora generalnego The Fourth Law, Jarosława Ażniuka, inwestycja Axona to kamień milowy. W komunikacie prasowym podkreślił, że jest to istotny krok w misji wzmacniania zdolności obronnych Ukrainy i „wolnego świata”. Zaznaczył również, że Axon może być jednym z najbardziej prominentnych inwestorów, którzy dotychczas wsparli ukraińską firmę technologii obronnych.
Rola platformy BRAVE1 i spotkania na szczeblu rządowym
Połączenie między kijowskim startupem a amerykańskim inwestorem nastąpiło za pośrednictwem BRAVE1 – rządowego klastra technologii obronnych Ukrainy. Po spotkaniu założyciela Axona, Ricka Smitha, z wicepremierem i ministrem ds. innowacji obronnych Mychajłem Fedorowem, platforma ułatwiła nawiązanie kontaktów. To pokazuje, jak ukraińskie instytucje publiczne aktywnie wspierają łączenie rodzimej innowacyjności z międzynarodowym kapitałem i know-how.
Ukraina innowuje w dziedzinie technologii dronów w tempie, do którego większość świata nie jest przystosowana – stwierdził Rick Smith, założyciel i CEO Axon. Dodał, że systemy w Ukrainie są „budowane, testowane i ulepszane w czasie rzeczywistym” w warunkach bojowych.
Według Ażniuka, decyzja Axona o inwestycji odzwierciedla przekonanie, że modele rozwoju technologii dronów, które wyłaniają się z Ukrainy, będą miały globalne znaczenie. Szybkość iteracji i testów w realnych warunkach walki daje bowiem niespotykaną gdzie indziej przewagę rozwojową.
Nowy rozdział w obronie powietrznej
Inwestycja w The Fourth Law to nie tylko wsparcie dla ukraińskiego wysiłku obronnego, ale także wyraźny sygnał dla globalnego rynku technologii obronnych. Pokazuje, że rozwiązania AI dla dronów, wypracowane i zweryfikowane na najbardziej wymagającym polu bitwy, mają potencjał, by zdefiniować przyszłość obrony powietrznej. Sztuczna inteligencja działająca na krawędzi sieci, zwiększająca autonomiczność i skuteczność taniej broni, staje się kluczowym elementem nowoczesnego arsenału. Sukces firm takich jak TFL może w dłuższej perspektywie zmienić sposób, w jaki kraje na całym świecie podchodzą do ochrony swojej przestrzeni powietrznej przed asymetrycznymi zagrożeniami.

