OpenAI Codex w Europie: nowe funkcje i regulacje AI

OpenAI rozszerza dostęp do swojego najbardziej autonomicznego zestawu narzędzi dla programistów – Codex – na użytkowników z Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Wielkiej Brytanii oraz Szwajcarii. Od 16 czerwca cztery funkcje, które wcześniej były zarezerwowane dla innych regionów, trafiły do Europy. To nie tylko krok w stronę większej automatyzacji pracy deweloperów, ale też test gotowości OpenAI na rosnące wymagania unijnych regulacji – GDPR i nadchodzącego EU AI Act. Zaledwie 44 dni dzieli nas bowiem od momentu, gdy przepisy dotyczące modeli ogólnego przeznaczenia (GPAI) staną się w pełni egzekwowalne.

Cztery nowe funkcje Codex: co dokładnie zmienia się dla europejskich programistów?

Aktualizacja z 16 czerwca obejmuje jednocześnie cztery możliwości. Najważniejsza z nich to Computer Use – zdolność Codex do widzenia, klikania, wpisywania tekstu i nawigowania w obrębie aplikacji desktopowych na macOS oraz Windows. Co istotne, docelowa aplikacja nie musi mieć własnego API ani wtyczki. Codex po prostu przejmuje kontrolę nad interfejsem użytkownika.

Drugim elementem jest rozszerzenie Chrome dla Codex. Pozwala ono na wykonywanie wielozakładkowych zadań przeglądarkowych, które wymagają zalogowanej sesji Chrome. Skrypt działa w tle, nie przejmując aktywnego okna przeglądarki, co oznacza, że programista może kontynuować swoją pracę w innych kartach.

Trzecia funkcja, Memories, sprawia, że Codez zapamiętuje preferencje, powtarzające się przepływy pracy, wybory dotyczące stosu technologicznego oraz konwencje repozytoriów między sesjami. Dzięki temu kolejne interakcje wymagają mniej konfiguracji wstępnej. Ostatnia to Chronicle – opcjonalna wersja badawcza dla subskrybentów ChatGPT Pro na macOS, która buduje wspomnienia automatycznie, na podstawie kontekstu ekranu, bez konieczności podawania jawnych instrukcji.

Warto podkreślić, czego ta aktualizacja nie zmienia. Dostęp API do wszystkich modeli OpenAI, w tym GPT-4.5 i o3, pozostaje nienaruszony – żadna z tych funkcji nie podlega wycofaniu w interfejsie programistycznym. Wycofania ogłoszone osobno dotyczą wyłącznie interfejsu ChatGPT, nie integracji programistycznych.

Computer Use na macOS i Windows – dwa różne światy, dwie różne architektury

Jak działa na macOS

Na komputerach Apple Codex korzysta z prywatnych interfejsów API SkyLight – konkretnie wywołania SLEventPostToPid – oraz mechanizmu zarządzania oknem „focus-without-raise”. W praktyce oznacza to, że Codex może wysyłać zdarzenia (kliknięcia, klawisze, przewijanie) do okna działającego w tle, które zachowuje się tak, jakby było aktywne, podczas gdy użytkownik widzi na ekranie coś innego. Lokalny serwer HTTP na komputerze przyjmuje komendy i przekazuje je do docelowych aplikacji. W tej architekturze wiele agentów Codex może działać jednocześnie w tle, nie przeszkadzając deweloperowi w pracy na pierwszym planie.

Dane w postaci zrzutów ekranu są przetwarzane lokalnie w miarę możliwości. Metadane – między innymi oznaczone elementy interfejsu, tekst wyodrębniony przez OCR oraz dzienniki akcji – trafiają do chmury OpenAI w celu wnioskowania, szyfrowane w trakcie transmisji. Instalacje dla przedsiębiorstw mogą kierować wnioskowanie przez Azure OpenAI Service na własnych serwerach.

Jak działa na Windows

Implementacja dla Windows różni się zasadniczo. Tutaj Codex działa na pierwszym planie, przejmując aktywną sesję pulpitu na czas wykonywania zadania. Oznacza to, że programista nie może pracować na tym samym komputerze, dopóki agent działa. OpenAI stosuje w obu środowiskach techniki izolacji – bubblewrap (bwrap) na Linuxie i środowiskach WSL2 oraz Windows Sandbox – aby ograniczyć możliwość zapisu poza katalog roboczy. To celowe, inżynieryjnie świadome przyznanie, że przyznanie agentowi AI nieograniczonego dostępu do pulpitu stwarza realne, a nie hipotetyczne ryzyko.

Memories domyślnie wyłączone – krok w stronę GDPR, ale czy wystarczający?

Funkcja Memories trafiła do Europy w specyficznej konfiguracji: jest domyślnie wyłączona, a użytkownik musi ją ręcznie włączyć. To nie przypadek. Zgodnie z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych system, który buduje trwałe profile behawioralne użytkowników – rejestrując preferencje, wywnioskowane przepływy pracy, powtarzające się wzorce – stanowi działanie profilujące w rozumieniu art. 4 GDPR. To z kolei uruchamia obowiązki związane z wyrażeniem zgody, minimalizacją danych i prawem do usunięcia.

OpenAI Ireland Limited, zarejestrowany kontroler danych dla EOG z siedzibą w Dublinie, przyjął domyślne wyłączenie, aby dostosować się do zasady minimalizacji danych (art. 5 ust. 1 lit. e). Wymaga ona, aby dane osobowe były ograniczone do tego, co niezbędne do celów, dla których są przetwarzane.

Jednak samo domyślne wyłączenie nie rozwiązuje do końca kwestii, czy bierne wyrażenie zgody – przełączenie suwaka przez użytkownika – spełnia surowy standard GDPR. Europejskie organy nadzorcze już wcześniej kwestionowały, czy domyślne ustawienia w konsumenckich produktach AI mogą stanowić „dobrowolną, konkretną, świadomą i jednoznaczną” zgodę (art. 4 ust. 11). W grudniu 2024 roku włoski Garante nałożył na OpenAI karę w wysokości 15 milionów euro za naruszenia GDPR związane z przetwarzaniem danych w ChatGPT. To dowód, że europejscy regulatorzy są gotowi stosować istniejące narzędzia egzekucyjne wobec produktów AI. Irlandzka Komisja Ochrony Danych (DPC) – jako wiodący organ nadzorczy OpenAI w EOG – na razie nie skomentowała publicznie uruchomienia Memories.

Dla użytkowników, którzy włączą Memories, zapamiętane przez Codex dane – preferencje przepływów pracy, konwencje stosu technologicznego, wzorce repozytoriów – mogą podlegać żądaniom usunięcia na podstawie art. 17 GDPR. Polityka prywatności OpenAI dla Europy zakłada, że dane osobowe oznaczone do usunięcia są kasowane z systemów w ciągu 30 dni.

EU AI Act – zegar tyka. Co zmienia się od 2 sierpnia 2026?

Rozszerzenie Codex na EOG nastąpiło na 44 dni przed konkretnym progiem egzekucyjnym. Obowiązki dotyczące modeli GPAI – wymóg prowadzenia dokumentacji technicznej, publikowania streszczeń danych treningowych i przyjęcia polityk zgodności z prawem autorskim – weszły w życie 2 sierpnia 2025. To, co aktywuje się 2 sierpnia 2026, ma inny charakter: uprawnienia egzekucyjne Biura ds. AI stają się w pełni operacyjne, umożliwiając nakładanie kar do 15 milionów euro lub 3% globalnego rocznego obrotu za nieprzestrzeganie przepisów GPAI. Do tego dochodzi obowiązek przejrzystości (art. 50), nakazujący dostawcom systemów AI ujawnianie, że użytkownicy wchodzą w interakcję ze sztuczną inteligencją.

Computer Use i Memories łącznie stanowią jedne z najbardziej autonomicznych zachowań oferowanych kiedykolwiek w komercyjnej platformie deweloperskiej AI. Computer Use pozwala Codex na rzeczywiste operowanie pulpitem użytkownika; Memories umożliwia trwałą tożsamość między sesjami. Oba mieszczą się w kategorii modeli AI ogólnego przeznaczenia i zwiększają zakres dokumentacji, jaką OpenAI musi prowadzić w zakresie przejrzystości i nadzoru. Harmonogram sprawia, że europejskie uruchomienie to celowe pozycjonowanie: deweloperzy w Europie mają teraz tygodnie na budowanie z tymi możliwościami, zanim otoczenie regulacyjne wokół nich stanie się bardziej restrykcyjne.

Warto dodać, że wstępne porozumienie polityczne między instytucjami UE z maja 2026 r. przesunęło niektóre terminy dla systemów wysokiego ryzyka na grudzień 2027, ale pozostawiło bez zmian datę 2 sierpnia 2026 dla obowiązków GPAI i art. 50.

GPT-4.5 opuszcza ChatGPT za 8 dni – kto musi działać, a kto może spać spokojnie?

OpenAI osobno potwierdziło w notatkach do wersji ChatGPT, że GPT-4.5 zostanie wycofany z interfejsu ChatGPT 27 czerwca 2026 r. – czyli za osiem dni od daty publikacji. To wycofanie dotyczy wyłącznie produktu ChatGPT. GPT-4.5 został usunięty z API OpenAI już w lipcu 2025 r. i nie jest dostępny dla programistów API niezależnie od harmonogramu dla ChatGPT.

Subskrybenci ChatGPT, którzy jawnie wybrali GPT-4.5 w selektorze modeli lub zbudowali na nim własne Custom GPT, muszą przenieść te konfiguracje przed 27 czerwca. Programiści korzystający z API nie muszą reagować na ten termin – data 27 czerwca nie ma znaczenia dla ich integracji.

Asymetryczne okna wycofania – 30 dni dla GPT-4.5, 90 dni dla o3 – odzwierciedlają wewnętrzną ocenę OpenAI dotyczącą głębokości uzależnienia użytkowników. O3 zostanie wycofany z ChatGPT 26 sierpnia, po 90-dniowym okresie wygaszania. Podobnie jak GPT-4.5, o3 pozostaje w pełni dostępny przez API OpenAI bez ogłoszonej daty zakończenia dla tego kanału.

Warto przypomnieć, że GPT-5.2 Instant, Thinking i Pro zostały wycofane z ChatGPT 12 czerwca, a istniejące konwersacje automatycznie przeniesiono do odpowiednich modeli GPT-5.5. To kolejny sygnał, że obecny cykl życia modeli w ChatGPT skrócił się z około 18 miesięcy do mniej więcej sześciu. Każdy przepływ pracy, który na stałe przypisuje konkretną nazwę modelu, ryzykuje zakłóceniem przy następnym cyklu wycofania.

Podsumowanie: okno możliwości przed zaostrzeniem regulacji

Europejscy deweloperzy otrzymali dostęp do narzędzi, które realnie zmieniają sposób pracy z kodem – od autonomicznej nawigacji po pulpicie, przez pamięć kontekstową między sesjami, aż po automatyzację wielozakładkowych zadań przeglądarkowych. Jednocześnie terminy wycofania modeli i zbliżające się egzekwowanie EU AI Act tworzą presję czasową. Najlepszą strategią jest teraz testowanie funkcji, świadome zarządzanie prywatnością i unikanie sztywnych zależności od konkretnej wersji modelu. W ciągu najbliższych dwóch miesięcy europejski krajobraz AI zmieni się znacząco – zarówno pod względem technologicznym, jak i prawnym.

Źródło